Wyobraź sobie, że na spotkaniu w Barcelonie chcesz przeprosić za spóźnienie i dać do zrozumienia, że jest Ci bardzo głupio. Mówisz więc z uśmiechem: „Estoy embarazada”. Rozmówcy na chwilę zamierają, a potem zaczynają Ci gratulować. Po hiszpańsku embarazada nie znaczy bowiem „zakłopotana”, tylko „w ciąży”.
To klasyczny przykład falsos amigos, czyli „fałszywych przyjaciół”: słów, które wyglądają znajomo, a znaczą coś zupełnie innego. Dla Polaków uczących się hiszpańskiego to jedna z najczęstszych przyczyn błędów. Podobieństwo słów usypia czujność i prowadzi do pomyłek, które w najlepszym wypadku bawią, a w najgorszym prowadzą do nieporozumień.
W tym wpisie znajdziesz najczęstsze z nich, uporządkowane tematycznie.
Czym są falsos amigos?
Fałszywi przyjaciele (po hiszpańsku falsos amigos) to pary wyrazów z dwóch języków, które mają podobną formę, ale inne znaczenie. Czasem to czysty przypadek, czasem wspólne pochodzenie słów, które z czasem rozeszło się w różne strony.
Ich przeciwieństwem są prawdziwi przyjaciele, czyli słowa podobne i znaczące to samo, np. hotel, taxi, banco, familia, música. Tych jest w hiszpańskim naprawdę dużo, więc nie ma się czego bać. Warto za to znać wyjątki.
Najczęstsze falsos amigos polsko-hiszpańskie
Jedzenie i codzienność
| Hiszpańskie słowo | Znaczy | Po polsku brzmi jak | Polskie znaczenie po hiszpańsku |
|---|---|---|---|
| cena | kolacja | cena | precio |
| ropa | ubrania | ropa naftowa | petróleo |
| ostra | ostryga | ostra (np. papryka) | picante, afilada |
| pan | chleb | pan (mężczyzna) | señor |
| carta | list, a w restauracji menu | karta | tarjeta |
| lata | puszka | lata (np. „dwa lata”) | años |
Przykłady: ¿Qué hay de cena? (Co jest na kolację?), Voy a lavar la ropa (Idę prać ubrania), Una lata de atún (Puszka tuńczyka).
Zwierzęta
| Hiszpańskie słowo | Znaczy | Po polsku brzmi jak | Polskie znaczenie po hiszpańsku |
|---|---|---|---|
| rata | szczur | rata (kredytu) | cuota, plazo |
| rana | żaba | rana | herida |
| oso | niedźwiedź | osa | avispa |
Przykład: Hay una rana en el jardín to „w ogrodzie jest żaba”, a nie „w ogrodzie jest rana”. Dla szczęścia wszystkich zainteresowanych.
Fałszywi przyjaciele z angielskiego
Wielu Polaków zna angielski, więc ryzyko wpadki jest podwójne: tym razem mylą się słowa podobne do angielskich.
| Hiszpańskie słowo | Znaczy | Mylnie kojarzone z | Poprawnie po hiszpańsku |
|---|---|---|---|
| embarazada | w ciąży | embarrassed (zawstydzony) | avergonzado/a |
| constipado | przeziębiony | constipated (zaparty) | estreñido/a |
| sensible | wrażliwy | sensible (rozsądny) | sensato/a, razonable |
| librería | księgarnia | library (biblioteka) | biblioteca |
| éxito | sukces | exit (wyjście) | salida |
| carpeta | teczka | carpet (dywan) | alfombra |
| actualmente | obecnie | actually (w rzeczywistości) | en realidad |
| asistir | uczestniczyć | assist (pomagać) | ayudar |
| realizar | zrealizować | realize (zdać sobie sprawę) | darse cuenta |
Najbardziej niezręczne falsos amigos
Tych kilku słów warto nauczyć się na pamięć, zanim pojedziesz do Hiszpanii!
Embarazada to „w ciąży”, a nie „zażenowana” czy „zawstydzona”. Jeśli chcesz powiedzieć, że jest Ci głupio lub czujesz się niezręcznie, użyj Tengo vergüenza, Me da vergüenza albo Estoy avergonzado/a.
Constipado oznacza „przeziębiony”, a nie „zaparty”. Jeśli chcesz powiedzieć, że masz zaparcie, użyj słowa estreñimiento.
Cena to „kolacja”, a nie „cena” w znaczeniu kosztu. Jeśli chcesz zapytać o cenę, powiedz ¿Cuánto cuesta? („Ile to kosztuje?”) albo ¿Cuál es el precio? („Jaka jest cena?”).
Ropa oznacza „ubrania” lub „odzież”, a nie „ropę”. Ropa naftowa to po hiszpańsku petróleo.
Uważaj na te słowa, bo choć brzmią znajomo, w hiszpańskim mogą znaczyć coś zupełnie innego!
Dlaczego falsos amigos powstają?
Po pierwsze, hiszpański i polski pochodzą z innych rodzin językowych (romańskiej i słowiańskiej), więc podobieństwo większości takich słów to zbieg okoliczności. Po drugie, niektóre pary mają wspólne pochodzenie (np. z łaciny), ale znaczenie rozeszło się w czasie. Po trzecie, w wielu przypadkach to po prostu przypadek, że dwa słowa tak samo brzmią, a znaczą co innego.
Jak nauczyć się falsos amigos i ich nie mylić?
- Ucz się w zdaniach, nie w parach. Zamiast „cena = kolacja” zapamiętaj Hoy hay cena en casa de mi abuela.
- Stwórz skojarzenia. Rana = żaba: wyobraź sobie żabę z bandażem na łapce. Im głupszy obrazek, tym lepiej działa.
- Zrób listę „moje wpadki”. Zapisuj słowa, w których sam się pomyliłeś. To najlepsza personalna lista do nauki.
- Sprawdzaj wątpliwe słowa w słowniku. Jeśli słowo wydaje Ci się „aż za bardzo podobne”, sprawdź je, zanim użyjesz.
- Czytaj i słuchaj po hiszpańsku. Gdy zobaczysz cena w kontekście kolacji kilka razy, polskie skojarzenie zniknie.
Podsumowanie
Falsos amigos to jedna z najzabawniejszych i najbardziej zdradliwych części nauki hiszpańskiego. Nie musisz znać ich wszystkich: zacznij od słów z powyższych tabel i dodawaj kolejne, gdy trafisz na nie w praktyce. Pamiętaj też o fałszywych przyjaciołach z angielskiego, bo embarazada potrafi zrobić najwięcej zamieszania.
A Ty, jaką wpadkę z falsos amigos masz za sobą?
Pobierz darmowy PDF z ćwiczeniami
Przygotowałam dla Ciebie darmowy PDF, w którym przećwiczysz fałszywych przyjaciół: wybierzesz poprawne tłumaczenia, uzupełnisz zdania i przetłumaczysz przykłady na hiszpański. W środku znajdziesz też klucz odpowiedzi i odnośnik do Quizleta.